کنترل صحیح قند خون برای پیشگیری از عوارض ناشی از افزایش یا کاهش شدید قند خون امری ضروری استو این کار با دستگاه تست قندخون امکان پذیر است.با این حال برای این که نتایج دقیقی از کار با دستگاه قند خون به دست بیاورید،لازم است که به طور کامل با نحوه کار کردن این دستگاه آشنا بشید.اما گاهی زمانی پیش می آید که دستگاه قند خون به درستی کار نمی کند و عدد دقیقی را به ما نشان نمیدهد.ما در این مقاله از مجله سلامت سافیرا به کمک شما آمدیم تا عواملی را که باعث می شود دستگاه تست قند خون شما به درستی کار نکند را بررسی کنیم، پس تا آخر این مقاله همراه ما باشید.
دلایل درست کار نکردن دستگاه قندخون یا
خرابی دستگاه تست قند خون
نكات کلیدی بسیاری وجود دارد كه در صورت رعايت نكردن آنها میزان خطای دستگاه تست قند خون بالا می رود.اگر تمامی نکات زیر را رعایت کنید، مطمئن باشید دستگاه قند خون شما عدد اشتباه نشان نمی دهد.
از کجا مطمئن باشیم که دستگاه تست قند خون دقیق هست؟
کد گذاری اشتباه :
کد گذاری یا کالیبراسیون دستگاه های تست قند خون، یک مرحله ضروری در تست قند خون است.اگر کد نوار تست قند خون شما با کد بسته نوار متفاوت باشد ، عدد قند شما بسیار غیر قابل اعتماد خواهد بود.در بازار مدل هاي مختلفی از دستگاه گلوکومتر وجود دارد که به طور معمول لازم است در استفاده اول کالیبره شوند.به طور کلی کد گذاری، بسته به نوع گلوکومتر به دو صورت اتوماتیک و دستی انجام می شود. اگر وسیله اندازه گیري،براي روشن شدن نیاز به وارد کردن یک نوار تست دارد، به احتمال زیاد کالیبراسیون از نوع دستی است. در گلوکومترهایی که نیازي به وارد کردن کد توسط کاربر ندارند ، خود تنظیمی دستگاه صورت می گیردو دیگر نیازی به قرار دادن نوار تست درون گلوکومتر نیست در نتیجه انجام آزمایش ساده تر می شود.
کافی نبودن نمونه خون :
میزان قطره خونی که برای اندازه گیری قند خون باید به دستگاه بدهید، متفاوت است. انواع قدیمیتر دستگاه گلوکومترنیاز به مقدار خون بیشتری دارند. دستگاه هایی که مجهز به سیستم کنترل حجم خون (BVC) می باشند از بهترین دستگاههای موجود در بازار می باشند. در این دستگاه ها اگر خون ناکافی به دستگاه بدهید، دستگاه عدد کمتر و اشتباه به شما نشان نمی دهد بلکه به شما error نشان می دهد. ولی دستگاه هایی که این سیستم را ندارند در صورت ناکافی بودن خون به دستگاه، به شما عدد پایین نشانمی دهد.
اشکال در نوار تست قند خون :
ممکن است تاریخ انقضاء نوار شما گذشته باشد پس از نوارهای تست فقط در مهلت تاریخ مصرفشان استفاده نمایید.اگر نوار در مقابل حرارت بالا، پایین و یا رطوبت بالا قرارگرفته باشد. نوارها را فقط در ظرف خود نگهداری کنید و با دست های کاملا عاری از رطوبت و خشک بردارید و پس از برداشتن، درب ظرف را ببندید.
(نوارهای تست استفاده شده را کنار نوارهای استفاده نشده قرار ندهید)
اشکال در دستگاه تست قند خون :
بعضی مواقع نیز دستگاه گلوکومتر کثیف است و در نتیجه، پاسخ نادرستی را نمایش می دهد.(برای تمیز کردن دستگاه از آب و صابون و یک پارچه نرم استفاده نمایید و از آسیب رساندن به قسمتهای حساس آن بپرهیزید.) امکان دارد قبلا دستگاه شما ضربه خورده باشد یا ممکن است گاهی خود دستگاه گلوکومتردر محیط بسیار گرم و یا بسیار سرد قرار گرفته باشد.
زمان نامناسب برای گرفتن قند خون :
بالاترین میزان قند خون بعد از شام و نهار ایجاد میشود. (برای کسی که دیابت ندارند، نقطه اوج در ۴۵ دقیقه تا یک ساعتبعد از غذا رخ میدهد و برای افراد مبتلا به دیابت، مقداری دیرتر به این نقطه اوج میرسند و دو ساعت مقدار استانداردی است که برای پایین آمدن قند خون احتیاج است. نیازی نیست که یک ساعت بعد از وعده غذایی چک کنید زیرا تفسیر اعداد بهسختی امکانپذیر میباشد.(ممکن است در این یک ساعت به بالاترین حد خود رسیده باشد یا ممکن است هنوز به نقطه اوج نرسیده باشد،این مسئله برای هر شخصی متفاوت میباشد.)
همچنین براساس سایت mayoclinic تعداد دفعات آزمایش همچنین به نوع دیابت و برنامه درمانی شما بستگی دارد !
دیابت نوع 1
اگر دیابت نوع 1 دارید، ممکن است پزشک شما آزمایش قند خون را 4 تا 10 بار در روز توصیه کند.ممکن است نیاز به آزمایش داشته باشید.
- قبل از غذا و میان وعده
- بعد از ورزش
- قبل از خواب
- در طول شب
- اگر بیمار هستید
- اگر برنامه روزانه خود را تغییر می دهید
- اگر داروی جدیدی را شروع می کنید
دیابت نوع 2
اگر برای مدیریت دیابت نوع 2 انسولین مصرف می کنید، پزشک ممکن است بسته به نوع و انسولینی که استفاده می کنید،چند بار در روز آزمایش قند خون را توصیه کند.در صورتی که چندین تزریق روزانه مصرف می کنید، معمولاً قبل از غذا و قبل از خواب توصیه می شود.اگر فقط از یک انسولین متوسط یا طولانی اثر استفاده می کنید، ممکن است لازم باشد فقط قبل ازصبحانه و گاهی قبل از شام یا قبل از خواب آزمایش دهید.
بهترین انگشت را برای تست قند خون انتخاب نکرده اید !
برای اندازه گیری میزان قند خون میتوان از همه انگشتهای دست استفاده کرد اما به دلایل متفاوتی،انگشت وسط یا حلقه برای اندازه گیری قند خون مناسب تر است.انگشت شصت و انگشت اشاره دارای عصبهای مختلفی هستند و بیشتر مورد استفاده قرار میگیرندبه همین خاطر سوراخ کردن آن ها، درد بیشتری به همراه خواهد داشت.انگشت کوچک یا آخری دست از بقیه نازکتر است بنابراین احتمال دارد هنگام سوراخ کردن آن،سوزن به عمق انگشت نفوذ کند و منجر به آسیب رگها شود.این دلایل باعث شده است که بیشتر افراد دیابتی از انگشت وسط برای این کار استفاده کنند؛البته این یک استاندارد کلی نیست و میتوان از تمام انگشتان برای تست قند خون استفاده کرد.
عوامل موثر بر کارایی دستگاه گلوکومتر :
دقت نتایج دستگاه شما به کیفیت دستگاه و نوارهای آن بستگی دارد. حتما باید به تاریخ مصرف روی بسته های نوار توجه کنید. اگر دستگاه تست قند خون كثيف باشد، دستگاه يا نوارهاي تست در دماي معمولي اتاق نگهداري نشده باشند،دستگاه براي مجموعه فعلي نوارهاي تست تنظيم نشده باشد، همگي مواردي هستند كه ميتوانند روي صحت عملكرد اين دستگاه تاثير نامطلوب بگذارند و اطلاعات نادرستي به كاربر بدهند. لذا كارشناسان تاكيد می كنند كه هنگام كاربرد اين دستگاه موارد فوق را حتما در نظر داشته باشد و از صحت كاركرد دستگاه مطمئن شويد.
اقدامات اولیه در هنگامی که دستگاه نتایج غلط نشان می دهد !
در صورتیکه احساس کردید دستگاه نتیجه غلطی را نشان میدهد، قبل از انجام هر کاری به وضعیت ظاهری و درونی خود توجه كنيد. مثلا در صورتی که دستگاه قند خون شما را طبیعی نشان می دهد ولی هرگونه علائم افت قند خون را در خود احساس می کنید باید نسبت به درمان سریع آن اقدام كرده و در اسرع وقت دستگاه گلوکومتر خود را کنترل کنید.
استفاده از محلول کنترل در دستگاه قند خون
محلول کنترل یک ابزار مهم برای بررسی دقت دستگاههای قند خون است. این محلول به کاربران کمک میکند تا اطمینان حاصل کنند که دستگاه قند خون نتایج صحیحی را ارائه میدهد. استفاده از محلول کنترل به خصوص زمانی اهمیت پیدا میکند که نتایج دستگاه غیرمنتظره باشد یا علائم فیزیکی با نتایج سازگاری نداشته باشند.
محلول کنترل چیست؟
محلول کنترل یک مایع شبیه به خون است که مقدار مشخصی گلوکز در آن وجود دارد. این محلول به گونهای طراحی شده که هنگام استفاده در دستگاه قند خون، میزان قند مشخصی را نشان دهد. هدف از استفاده از محلول کنترل، بررسی دقت دستگاه است، نه کالیبره کردن آن. برخلاف کالیبراسیون، که دستگاه را تنظیم میکند، محلول کنترل تنها عملکرد فعلی دستگاه را بررسی میکند.
چرا باید از محلول کنترل استفاده کنیم؟
استفاده از محلول کنترل برای اطمینان از عملکرد صحیح دستگاه قند خون بسیار مهم است. گاهی اوقات دستگاه به دلایل مختلف مانند تغییرات محیطی، خرابی نوارهای تست یا مشکلات داخلی، نتایج نادرستی را ارائه میدهد. با استفاده از محلول کنترل میتوانید بررسی کنید که آیا دستگاه به درستی کار میکند یا نیاز به تعمیر یا تعویض دارد.
زمانهای مهم برای استفاده از محلول کنترل:
- هنگام اولین استفاده از دستگاه جدید: هر بار که دستگاه جدیدی را شروع به استفاده میکنید، بهتر است آن را با محلول کنترل چک کنید.
- پس از تعویض نوار تست: اگر نوارهای تست جدیدی را شروع به استفاده میکنید، مطمئن شوید که دستگاه با این نوارها هماهنگ است.
- در صورت مشاهده نتایج غیرمنتظره: اگر نتایج دستگاه با علائم شما همخوانی ندارد، استفاده از محلول کنترل میتواند به شما نشان دهد که آیا دستگاه دقت کافی دارد یا خیر.
- بعد از تعویض باتری: پس از تعویض باتری ممکن است دستگاه نیاز به بررسی داشته باشد تا مطمئن شوید که تنظیمات به درستی انجام شدهاند.
روش استفاده از محلول کنترل
- آمادهسازی دستگاه: دستگاه را روشن کنید و نوار تست معتبر را در آن قرار دهید.
- اعمال محلول کنترل: به جای استفاده از خون، چند قطره از محلول کنترل را روی نوار تست قرار دهید.
- خواندن نتیجه: دستگاه باید نتیجهای را نشان دهد. این نتیجه را با مقدار مرجعی که روی بستهبندی محلول کنترل نوشته شده است مقایسه کنید.
- مقایسه نتایج: اگر نتیجه در محدوده مشخصشده باشد، دستگاه به درستی کار میکند. در غیر این صورت ممکن است نیاز به کالیبراسیون یا تعمیر داشته باشد.
نکات مهم در استفاده از محلول کنترل:
- تاریخ انقضا: محلولهای کنترل مانند نوارهای تست دارای تاریخ انقضا هستند. پس از تاریخ انقضا، محلول ممکن است دقت خود را از دست بدهد و نتایج نادرستی ارائه دهد.
- نگهداری در دمای مناسب: محلول کنترل باید در دمای مناسب نگهداری شود تا از تغییرات در ترکیب آن جلوگیری شود. معمولاً دمای اتاق بهترین شرایط برای نگهداری محلول است.
- استفاده منظم: اگر به طور مرتب از دستگاه استفاده میکنید، بهتر است هر چند وقت یکبار دستگاه را با محلول کنترل چک کنید تا مطمئن شوید که همچنان دقیق کار میکند.
تفاوت محلول کنترل با کالیبراسیون
همانطور که پیشتر ذکر شد، محلول کنترل برای بررسی دقت دستگاه استفاده میشود، در حالی که کالیبراسیون به معنای تنظیم دستگاه است. برخی دستگاهها نیاز به کالیبراسیون دارند، اما همه دستگاهها باید به طور منظم با محلول کنترل چک شوند تا دقت آنها تأیید شود.
نتیجهگیری:
محلول کنترل یک ابزار ساده و مهم برای اطمینان از دقت دستگاههای قند خون است. استفاده از این محلول به شما کمک میکند تا از صحت نتایج دستگاه اطمینان حاصل کنید و به راحتی بتوانید مدیریت بهتری بر روی سطح قند خون خود داشته باشید. با رعایت نکات مهم در استفاده از محلول کنترل و چک کردن منظم دستگاه، میتوانید از دقت دستگاه خود مطمئن شوید و به تصمیمات پزشکی دقیقتری دست یابید.
سوالات متداول
- آیا هر دستگاه قند خون نیاز به کالیبراسیون دارد؟ خیر، برخی از دستگاههای جدید بهصورت خودکار کالیبره میشوند. اما دستگاههای قدیمیتر یا مدلهای خاص ممکن است نیاز به کالیبراسیون دستی داشته باشند.
- اگر نتایج دستگاه با محلول کنترل متفاوت بود، چه کنیم؟ ابتدا از صحت نوار تست و محلول کنترل اطمینان حاصل کنید. اگر مشکل ادامه داشت، ممکن است دستگاه به تعمیر یا تعویض نیاز داشته باشد.
سوالات متداول
1. آیا هر دستگاه قند خون نیاز به کالیبراسیون دارد؟
نه، برخی از دستگاههای جدید بهصورت خودکار کالیبره میشوند، اما دستگاههای قدیمیتر یا مدلهای خاص ممکن است نیاز به کالیبراسیون دستی داشته باشند.
2. اگر نتایج دستگاه با محلول کنترل متفاوت بود، چه باید کرد؟
ابتدا از صحت نوار تست و محلول کنترل اطمینان حاصل کنید. اگر مشکل ادامه داشت، ممکن است دستگاه به تعمیر یا تعویض نیاز داشته باشد.
3. چطور میتوانم مطمئن شوم که دستگاه قند خون من به درستی کار میکند؟
برای اطمینان از دقت دستگاه، میتوانید از محلول کنترل استفاده کنید. اگر نتایج دستگاه با مقدار مرجعی که روی بستهبندی محلول کنترل نوشته شده است، همخوانی داشت، دستگاه شما به درستی کار میکند.
4. چه زمانی باید از محلول کنترل استفاده کنم؟
استفاده از محلول کنترل باید در موارد زیر انجام شود:
-
هنگام اولین استفاده از دستگاه جدید
-
پس از تعویض نوار تست
-
در صورت مشاهده نتایج غیرمنتظره
-
پس از تعویض باتری دستگاه
♦ مقالاتی که برای شمایی که این بلاگ رو مطالعه کردید ، میتواند مفید باشه !
منابع :